Sleichim Eric (1958)
Eric Sleichim werd geboren in Antwerpen op 18 november 1958. Hij is als saxofonist en componist autodidact. Begin jaren tachtig speelde hij in tal van groepen, zoals Allez Allez, Lavvi Ebel, Simpletones en Soft Verdict. In 1984 richtte Sleichim samen met Thierry De Mey, Peter Vermeersch en Walter Hus de groep Maximalist! op. Maximalist! ontstond een jaar nadat de muzikant-componisten elkaar ontmoet hadden in het kader van de eerste choreografie van Anne Teresa de Keersmaeker, Rosas danst Rosas. Het imago van de groep was allesbehalve klassiek: hun muziek was een mix van rock, jazz en klassiek. De opvoeringen werden o.a. gekenmerkt door nonchalance op het podium, vlotte (zwarte) kledij en het tonen van de inspanning bij het spelen. Toch is Maximalist! niet te beschouwen als andersoortige pop, maar eerder als avant-garde muziek. De muziek is dan ook moeilijk te plaatsen onder een klassieke of populaire noemer zonder meer. De behandeling van het muzikale materiaal neigt naar de repetitieve muziek, de andere aspecten van Maximalist! wijzen meer in de richting van de populaire muziek. In 1991 hield Maximalist! op te bestaan, maar Sleichim zou nog regelmatig samenwerken met de andere leden van deze groep. Zo speelde hij bij X-legged Sally, een groep rond Peter Vermeersch.
In 1988 richtte hij zijn eigen saxofoonkwartet op, het BL!NDMAN-kwartet dat - behalve composities van zijn hand - ook werk van andere jonge componisten en verder van o.a. Xenakis, Cage en Stockhausen speelt. Het kwartet onderzoekt steeds opnieuw de klankmogelijkheden van de saxofoon, met een enorm rijke klankwereld als resultaat. De naam BL!NDMAN verwijst naar de titel van Marcel Duchamp's tijdschrift The Blindman (1917) dat hij in New York uitgaf. Daarin gidste een blinde het publiek doorheen een tentoonstelling.
Er was ook de "blinde" Joseph Beuys in zijn performance Wie man dem toten Häse die Wahrheit erklärt. Beuys komt later nog terug in Sleichim's eerste werk voor het kwartet, Five Movements for Beuys (1988).
Eric Sleichim richtte naast het BL!NDMAN-kwartet ook nog het project Antonyms op. Dit project brengt vier saxofonisten samen, waarbij elke muzikant een originele compositie schrijft voor saxofoonkwartet. Zo tracht hij het repertorium voor het saxofoonkwartet uit te breiden.
Sleichim werkt, solo of met BL!NDMAN, vaak samen met kunstenaars uit andere disciplines (dansers, performers, theatermakers, schrijvers en beeldende kunstenaars). Jan Hoet koos hem voor een reeks soloperformances in het Stedelijk Museum voor Hedendaagse Kunst te Gent in 1985 en voor de composities Non-Euclidian Solos en Verwicklungen/Les Anamorphoses voor Documenta IX te Kassel in 1992. In 1994 vormde BL!NDMAN een septet samen met het Nederlands-Arabische trio WESHM. Vanaf 1994 componeert Eric Sleichim ook begeleidingsmuziek voor stomme films. In 1997 speelde het BL!NDMAN-kwartet samen met het Ictus ensemble Terry Riley's In C. Voor Brussel 2000 creëerde hij La Grande Suite.
Werkbespreking
Sleichims' oeuvre is te beschouwen als één groot work-in-progress rond de saxofoon. Vanuit zijn ervaring als muzikant groeide er een frustratie ten opzichte van het conventionele gebruik van zijn instrument. Hij ervaarde een hiaat tussen de klassieke muziekwereld en de jazzwereld. De hedendaagse muziek opende een enorm universum aan mogelijkheden, maar hier ontbrak de fysieke energie die men wel vindt binnen de jazz.
Eric Sleichim voelt zich dan ook genoodzaakt om een nieuwe taal te ontwikkelen voor de saxofoon, die beide werelden met elkaar verbindt. Vanuit dit esthetisch standpunt is hij beginnen zoeken en werken met andere klanken. Zo werkt hij o.a. met zuchten, met geluiden van de klepslag, met alle mogelijke demptechnieken of met het kloppen op het instrument. Improvisatie en compositie volgen dit klankonderzoek op de voet. Elke fase van zijn onderzoek wordt toegevoegd aan de voorgaande ervaringen en aan het potentiële compositiemateriaal. Zijn composities zijn geen loutere voorstellingen van dit onderzoek.
Sleichim stelt enkel het verwerkte resultaat voor. Op deze manier schept hij orde in zijn klankuniversum. Omwille van zijn bezetting (sopraan, alt, tenor, bariton) is het saxofoonkwartet het ideale uitgangspunt voor zijn composities; zo beschikt hij over het hele gamma van tessituren.
Poortenbos (1989) voor saxofoonkwartet is een suite van twaalf delen, drie bewegingen en negen poorten. Doorheen het werk wisselen verschillende solo's en combinaties van duo en trio af met het volledige kwartet. Begrippen uit de wereld van de elektronische muziek, de positieve wetenschappen en de wiskunde, fungeren als compositietitels. Maar dit zijn eerder vrijblijvende verwijzingen dan onderliggende compositorische principes.
In zijn Non-Euclidian Solos (1992) gaat Sleichim zeer ver in zijn klankonderzoek. Het werk is gebaseerd op totaal verstopte instrumenten. De uitvoerder moet werkelijk de longen uit zijn lijf blazen om een toon te verkrijgen. Verwicklungen/Les Anamorphoses voor saxofoonkwartet (1992) benadert de stilte vanuit de ademhaling. In het werk produceren de muzikanten door hun ademhaling een hoge luchttoon. De luisteraar gaat zich zo geleidelijk aan concentreren op elk kleinste klankafwijking die zich voordoet op deze luchttonen. In beide werken tast de componist de grenzen van klank en niet-klank af. Structureel berusten de werken op theoretisch-wiskundige constructies, maar het auditieve resultaat lijkt nooit de improvisatiefase te verlaten. Zo poogt hij de stilte uit te componeren.
Naast het klankonderzoek is de interdisciplinariteit een belangrijke pijler in zijn compositiekunst. Zo combineert hij in zijn soundtrack voor Steamboat Bill Jr. (1996) zijn unieke saxofoongeluid met gesamplede special effects. Hij werkte samen met de Duitse Ulrike Gabriel, multi-media-artiste, aan Breath (1995). Dit is een project waarbij beelden gegenereerd worden vanuit een interface tussen een computerprogramma en de ademhaling van een uitvoerend muzikant. Voor Brussel 2000 creëerde Sleichim het The Autonomous Zones: a Ring of Modules-project. Het concept van dit project is gebaseerd op de Temporary Autonomous Zones-theorie van Hakim Bey. In het project gaat Sleichim in zeven afzonderlijke modules de confrontatie aan met kunstenaars uit andere deeldisciplines. La Grande Suite (2000) is een herwerking van dit grootschalige project. Voor deze voorstelling werkte Sleichim samen met Guy Cassiers. Het resultaat is een mix van dans, multimedia, muziek, literatuur en video.
Eric Sleichim wisselt zijn eigen werk regelmatig af met het transcriberen en het arrangeren van composities voor saxofoonkwartet. Zo arrangeert hij werk van hedendaagse componisten zoals Louis Andriessen, Karlheinz Stockhausen en Iannis Xenakis. Sleichim richt zich ook op oude grootmeesters. Hij transcribeerde vier koraalpartita's van J.S. Bach voor saxofoonkwartet. Hij beschouwt hierbij het saxofoonkwartet als één instrument, dat zich als een wisselend en multidimensionaal klavier laat bespelen. Zo tracht hij bijvoorbeeld de verschillende orgelregisters over te brengen naar dit "nieuwe instrument". Door de grote stilistische diversiteit binnen de variaties, kan de componist verschillende facetten van de saxofoon aan bod laten komen. Voor Brugge 2002 arrangeert Sleichim ook composities uit het oeuvre van de Vlaamse polyfonisten.
Werklijst
- allemaal voor saxofoon of saxofoonkwartet: Lié/Délié, suite in 3 bewegingen (1987); Five movements for Beuys (1988); Poortenbos (1989); Non-Euclidean Solos (1992); Verwicklungen/Les Anamorphoses (1992); Momentum (1994); Antonyms-project (1994/...); Meer, kunstvideo door Peter Missotten en Eric Sleichim (1997); Koraalpartita's van J.S. Bach (1999); La Grande Suite (2000)
Bibliografie
- Y. KNOCKAERT, art. Eric Sleichim, in M. DELAERE, Y. KNOCKAERT en H. SABBE, Nieuwe Muziek in Vlaanderen, Brugge, 1998, p. 103-105
- M. WILLEMS, Op de toon van een saxofoon, in Muziek en Woord, 17, 1991, p. 6
Discografie
- Poortenbos, Sub Rosa Records
- Antomyms I, Established mode of speech, Sub Rosa Records
- Dust Makes Damage, BMG Classical [Belgium] RCA Victor
- BL!NDMAN plays J.S. Bach, BMG Classical [Belgium] RCA Victor
Uitgever
Niet beschikbaar
Links
www.blindman.be
-> Klik hier voor een directe link naar de pagina over Eric Sleichim.
http://www.magic.be/Akashic/Sleichim.html
Coordinates
Niet beschikbaar
©2002 Rein Meus en Nele Gabriëls, voor MATRIX
Zoeken
Kalender
